Hiện nay các quốc gia đang chạy đua trong việc phát triển, sản xuất vắc xin. Vắc xin được xem như phương tiện duy nhất để đối phó và giải quyết dịch bệnh; đồng thời là công cụ để phòng chống và điều trị dịch. Nhưng cũng có một số người, kể cả những người trong giới khoa học và công nghệ đã đưa ra những nghi ngờ nhất định. Vậy việc nghi ngờ này có cơ sở khoa học không?

Một số phương tiện truyền thông cho rằng tiêm vắc xin Covid-19 có thể sẽ làm thay đổi cấu trúc gen. Các chuyên gia y tế có ý kiến ngay rằng: “Không có loại vắc xin nào có thể thay đổi ADN của con người”.

Có lẽ nên cùng lật lại lịch sử để xem nguồn gốc ra đời của vắc xin.

Khởi nguồn sự ra đời của vắc xin

Chữ vaccine có nguồn gốc từ “Variolae vaccinae”, nghĩa là bệnh đậu mùa của bò trong tiếng La-tinh. Từ này do bác sĩ Edward Jenner – người Anh – đưa ra. Mục đích là mô tả hiện tượng những người đã nhiễm bệnh đậu mùa ở bò trước đó sẽ có sức đề kháng với bệnh đậu mùa. Chỉ là một khám phá tình cờ mà Jenner biết rằng vi rút variola sợ đậu bò.

Edward Jenner thành viên của Hội Hoàng gia (17 tháng 5, năm 1749 – 26 tháng 1, năm 1823) là một bác sĩ đa khoa, nhà phẫu thuật người Anh.Edward Jenner thành viên của Hội Hoàng gia (17 tháng 5, năm 1749 – 26 tháng 1, năm 1823) là một bác sĩ đa khoa, nhà phẫu thuật người Anh.Ông trở nên nổi tiếng nổi vì là bác sĩ đầu tiên nghiên cứu và sử dụng vắc xin để phòng chống bệnh đậu mùa.
Edward Jenner thành viên của Hội Hoàng gia (17 tháng 5, năm 1749 – 26 tháng 1, năm 1823) là một bác sĩ đa khoa, nhà phẫu thuật người Anh.Ông trở nên nổi tiếng nổi vì được coi là người đầu tiên nghiên cứu và sử dụng vắc xin để phòng chống bệnh đậu mùa.(nguồn:history-uk)

Nhưng bác sĩ Edward Jenner không phải người đầu tiên trên thế giới khám phá ra cơ chế của vaccine.

Tại Trung Quốc vào thời nhà Tống, các thầy thuốc đã biết dùng một kỹ thuật để tránh bệnh đậu mùa. Ngày xưa, đậu mùa là một căn bệnh đáng sợ hơn hết. Bởi lẽ nếu không giết chết bệnh nhân; thì nó cũng mang lại tổn thương vĩnh viễn trên khuôn mặt với những vết sẹo rỗ. Các thầy lang này đã dùng vẩy sẹo của người bệnh (mang mầm bệnh). Sau đó cho vào một chiếc hộp kín, giữ ở nhiệt độ nhất định trong một thời gian để giảm độc. Cuối cùng, họ nghiền nhỏ vẩy này; rồi thổi vào mũi của người khỏe mạnh chưa từng mắc bệnh để ngăn ngừa bệnh.

Dần dần, theo thời gian, khoa học đã hiện thực hóa và phổ biến cách thức này với thứ có tên gọi “vắc xin”.

Sự phát triển và ứng dụng vắc xin để phòng bệnh

Với sự phát triển của khoa học, nhiều ngành học đã được đẩy mạnh. Ví dụ Vật lý và hóa học đã được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu y học. Người ta đã phát hiện ra rằng virus là một nhân tố gây ra các bệnh truyền nhiễm. Mọi người cảm thấy rằng họ đã tìm ra cách để chữa bệnh.

Mở rộng việc tiêm chủng ban đầu chống lại một bệnh nhất định (bệnh đậu mùa). Sau đó áp dụng cho các bệnh khác. Bằng cách người ta nghiên cứu và tìm kiếm các loại vi rút gây ra các bệnh truyền nhiễm; và phát triển vắc xin chống lại những vi rút này. Họ nghĩ rằng miễn là tìm thấy và ngăn chặn vi rút, thì sẽ không mắc bệnh. Và tin rằng có thể đạt được phòng chống dịch và điều trị thông qua vắc xin.

Cơ sở khoa học của việc nghi ngờ vắc xin hiện tại

Phá bỏ quy trình sản xuất vắc xin truyền thống

Có nhiều nguyên nhân khiến người dân thiếu niềm tin vào vắc xin. Hiện nay đang diễn ra các cuộc cạnh tranh phát triển vắc xin, các yếu tố chính trị và kinh tế đang ảnh hưởng đến việc phát triển vắc xin. Để vắc xin sớm đưa ra thị trường, các bên có thể không tuân thủ đúng của quy trình sản xuất vacxin trong quá khứ. Để phát triển 1 loại vắc xin, cần thời gian vài năm. Nhưng vắc xin Covid được phát triển và được đưa vào thực hành lâm sàng chỉ trong vài tháng.

Việc sản xuất vắc xin nhanh đến như vậy khiến một số người cảm thấy nghi ngờ độ tin cậy của vắc xin. Họ thấy rằng chưa dành đủ thời gian để đánh giá hiệu quả, những tác dụng phụ của vắc xin. Khi chưa đủ 1 số lượng người tham gia test vắc xin đủ lớn để kiểm định mà đã vội đưa ra thị trường thì những người theo trường phái thận trọng sẽ có cảm giác rằng dang đưa mạng sống của con người ra làm vật thí nghiệm.

Tại sao mấy trăm năm không thể sản xuất vắc xin cúm mà chỉ mất vài tháng để sản xuất vắc xin covid?

Trong quá trình nghiên cứu vi rút, người ta đã phát hiện ra rằng tính kháng nguyên của các vi rút ban đầu như bệnh đậu mùa là ổn định; nhưng tính kháng nguyên của một số vi rút trong tự nhiên là không ổn định. Nếu đối tượng nghiên cứu không phải là một kháng nguyên tương đối ổn định như bệnh đậu mùa thì sẽ khó sản xuất được vắc xin hiệu quả. Ví dụ như vẫn chưa có vắc xin hiệu quả cho loại vi rút cảm lạnh thông thường nhất.

Đại dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918 là đại dịch bất thường khi chủ yếu giết người trẻ, khỏe mạnh trước. Số người tử vong vì dịch cúm được ước tính là khoảng 20-50 triệu người, tuy nhiên, cũng có ước tính khác lên đến 100 triệu, tương đương với 1/20 dân số thế giới lúc bấy giờ. Cho đến nay người ta vẫn chưa sản xuất được vắc xin phòng bệnh cúm.
Đại dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918 là đại dịch bất thường khi chủ yếu giết người trẻ, khỏe mạnh trước. Số người tử vong vì dịch cúm được ước tính là khoảng 20-50 triệu người, tuy nhiên, cũng có ước tính khác lên đến 100 triệu, tương đương với 1/20 dân số thế giới lúc bấy giờ. Cho đến nay người ta vẫn chưa sản xuất được vắc xin phòng bệnh cúm.(nguồn:talmidim)

Ngày nay, sự hiểu biết của con người về vi rút đã bước vào cấp độ phân tử; và vắc xin cũng đã đạt được mức nghiên cứu sâu hơn về protein và axit nucleic. Tuy nhiên, sự hiểu biết của con người về vật chất di truyền axit nucleic (bao gồm DNA axit deoxyribonucleic và RNA axit ribonucleic) vẫn đang trong giai đoạn khám phá.

Trước đây, người ta tin rằng RNA chỉ là sản phẩm trung gian của quá trình sao chép DNA và không có tác dụng nào khác. Tuy nhiên, sau đó người ta lại phát hiện một số RNA của một số loại virus có chức năng di truyền giống như DNA ở người. Các virus có vật chất di truyền là RNA rất dễ bị đột biến; dẫn đến việc tạo ra các virut biến thể khác nhau.

Vắc xin kém hiệu quả bởi tốc độ nghiên cứu của khoa học luôn chậm hơn tốc độ đột biến của virus

Ví dụ, vắc-xin RNA hiện được phát triển để chống lại vi-rút Covid-19 thiếu tính đặc hiệu khi vi-rút đột biến. Đột biến RNA đề cập đến khả năng vi-rút có thể mắc những lỗi nhỏ mỗi khi tự sao chép. Do đó trình tự bộ gen mới sẽ khác với trình tự bộ gen trước đó. Nếu đột biến này xảy ra trên trình tự epitope; thì khả năng sinh miễn dịch của nó sẽ thay đổi; khiến các loại vắc-xin được phát triển trước đó bị vô hiệu hóa trước loại virus biến thể mới này.

Vì vậy, vẫn còn những thiếu sót trong nghiên cứu vắc xin hiện nay cho virus RNA. Hệ thống miễn dịch của con người bình thường có thể nhận ra những virus này; và ngăn chặn hoặc tiêu diệt chúng; nhưng vắc xin được phát triển ở cấp độ RNA không có khả năng này.

Hiểu biết về RNA của khoa học vẫn còn quá nông cạn

Các virus này xâm nhập vào cơ thể và ức chế hoặc tiêu diệt chúng; tức là bản thân cơ thể sinh vật có thể nhận biết được đặc điểm của nhau ở cấp độ phân tử. Nhưng vắc xin được phát triển ở cấp độ RNA lại không có khả năng này. Chứng tỏ khoa học hiện nay chưa đủ phát triển để tìm đặc điểm chính xác của vi rút hoặc mầm bệnh ở cấp độ phân tử.

Axit ribonucleic (RNA hay ARN) là một phân tử polyme cơ bản có nhiều vai trò sinh học trong mã hóa, dịch mã, điều hòa, và biểu hiện của gene. RNA và DNA là các axit nucleic, và, cùng với lipid, protein và cacbohydrat, tạo thành bốn loại đại phân tử cơ sở cho mọi dạng sự sống trên Trái Đất. Giống như DNA, RNA tạo thành từ một chuỗi nucleotide, nhưng không giống DNA là thường tìm thấy nó ở dạng tự nhiên là một sợi đơn gập lại vào chính nó, hơn là sợi xoắn kép. Các sinh vật tế bào sử dụng RNA thông tin (mRNA) đề truyền đạt các thông tin di truyền (sử dụng các base nitric guanine, uracil, adenine, và cytosine, ký hiệu tương ứng bằng các chữ cái G, U, A, và C) cho phép tổng hợp trực tiếp lên các protein chuyên biệt. Nhiều virus mã hóa thông tin di truyền của chúng trong bộ gene RNA.
Vắc xin mRNA được xem là tốt nhất hiện nay. Nhưng vẫn không thể phòng dịch bởi vi rút liên tục đột biến (nguồn:pexels)

Vì vậy khi thiết kế và phát triển vắc xin không nắm được các điểm mấu chốt của vi rút. Vi rút có thể sử dụng đột biến liên tục của RNA để làm mù những người có hệ miễn dịch không khỏe mạnh. Thậm chí có thể là virut sử dụng ARN biến dị trốn tránh sự theo dõi của hệ thống miễn dịch với các đặc điểm khác nhau. Khoa học hiện đại đơn giản là không có “tinh mắt” như vậy. Vi-rút Covid-19 hoàn toàn khác với vi-rút DNA; hay thậm chí là vi-rút RNA mà mọi người từng biết trước đây.

Người ta cũng nhận thấy rằng một người nào đó đã bị nhiễm Covid19 rồi, vẫn có thể bị nhiễm lại; tức là người đã nhiễm bệnh rồi không có nghĩa sẽ không mắc bệnh nữa. Cũng như nếu bạn bị cúm vào năm nay, bạn vẫn có thể mắc nó vào năm sau. Đây là một thách thức rất lớn đối với việc phát triển vắc xin. Nó cũng cho thấy sự hiểu biết của khoa học về virus ở cấp độ mRNA còn nông cạn.

Những lời biện hộ không hợp lý cho dịch bùng phát ở các quốc gia

Ấn Độ bùng dịch do không chú ý vệ sinh. Chẳng lẽ đây cũng là lý do của việc bùng dịch ở Anh?

Dịch bệnh ở Anh vừa được giảm bớt thì dịch ở Ấn Độ lại bùng phát. Một số người nói rằng người Ấn Độ không chú ý đến vệ sinh và phòng bệnh. Mọi người vẫn tụ tập trên diện rộng; và hệ thống y tế không thể theo kịp.

Lễ hội tắm sông Hằng được xem là nguyên nhân bùng phát dịch. Nhưng tại sao dịch Covid có từ 1 năm trước đó, và lễ hội đã có từ rất lâu đời, nhưng dịch không bùng phát vào năm ngoái mà lại là năm nay?
Lễ hội tắm sông Hằng được xem là nguyên nhân bùng phát dịch. Nhưng tại sao dịch Covid có từ 1 năm trước đó, và lễ hội đã có từ rất lâu đời, nhưng dịch không bùng phát vào năm ngoái mà lại là năm nay?(nguồn:DNAIndia)

Bất cứ khi nào một sự kiện xảy ra, người ta sẽ sử dụng sự hiểu biết của chính mình để giải thích nó. Nhưng nếu đảo ngược cách giải thích này; hoặc nhìn ở góc độ rộng hơn; người ta sẽ đặt câu hỏi rằng những vấn đề nêu trên ở Ấn Độ không phải bây giờ mới xuất hiện; mà là một thói quen lâu đời. Vậy tại sao lại bùng phát ở Ấn Độ vào tháng 3 và tháng 4 năm 2021? Dịch bùng phát trên khắp thế giới hơn một năm trước đó; và Ấn Độ chưa có một đợt bùng phát nào như vậy.

Châu Phi bùng dịch do hệ thống y tế yếu. Nhưng sao chỉ bùng dịch ở nơi phát triển nhất Châu Phi?

Khi Châu Phi bùng phát dịch, người ta cho rằng môi trường khắc nghiệt và hệ thống y tế không thể theo kịp khiến dịch bùng phát. Nhưng tại sao cho đến nay ở Châu Phi chỉ có điều kiện tốt hơn ở Nam Phi lại bùng phát, trong khi ở các khu vực cằn cỗi khác của Châu Phi lại không?

Đối chiếu với cách giải thích trên ở Vương quốc Anh, vấn đề bùng phát ở Anh lẽ nào do “người Anh không chú ý đến vệ sinh và không coi trọng việc phòng chống dịch bệnh Câu trả lời là không phải vậy.

Anh giảm bớt dịch do tiêm vắc xin. Sao dịch lại giảm bớt khi Vũ Hán chưa có vắc xin?

Một số người nói rằng sự cứu trợ của dịch bệnh ở Anh là do tiêm chủng quy mô lớn. Nhìn bề ngoài thì có vẻ là như vậy. Nhưng mọi người hãy thử nhìn lại nguồn gốc của sự bùng phát virus Covid-19 là Vũ Hán. Vũ Hán có sử dụng để làm giảm dịch không? Chà, lúc đó chưa có vắc xin. Làm thế nào các vụ bùng phát lớn trước đó ở các khu vực khác đã giảm bớt? Hơn nữa, sự bùng phát của dịch ở Ấn Độ gần như đồng bộ với việc bắt đầu tiêm vắc xin Covid-19 ở Ấn Độ.

Một dịch bệnh có thể được giới hạn trong một không gian; Tuy nhiên, nếu nó lây lan sang các quốc gia hoặc châu lục khác và ảnh hưởng đến số lượng lớn người dân người dân mắ bệnh, nó có thể được gọi là một đại dịch.
Dịch bệnh có cách hóa giải. Trong đại dịch viêm phổi Vũ Hán năm 2020, một số công dân Vũ Hán bị nhiễm bệnh đã thành tâm niệm “Pháp Luân Đại Pháp hảo, Chân Thiện Nhẫn hảo”, và đã từ trong tuyệt vọng sống sót. “Dịch bệnh tuy hung dữ, nhưng có Chân ngôn cứu mệnh”. Đây là điều mà thuyết vô Thần không thể giải thích được; nhưng đó là một sự thật thực sự tồn tại (ảnh: pixabay).

Dịch SARS cũng giống như vậy vào năm 2003. Sự biến mất của dịch ở Vũ Hán, nơi bùng phát bệnh dịch, cũng rất đột ngột. Không phải là vi rút đã biến mất, mà là dịch đã dừng lại; và nó không phải là kết quả của những nỗ lực của con người.

Các phương pháp khoa học đang góp phần làm tăng sự đột biến của virus Covid-19

Ấn Độ bắt đầu tiêm vắc xin Covid-19 vào ngày 16/1/2021. Đối tượng mục tiêu được nhắm đến là nhân viên y tế, cảnh sát và công chức. Vào ngày 1/3, mục tiêu hướng đến sẽ là người già trên 60 tuổi và những người trên 40 tuổi vào tháng 5. Hiện nay, công dân từ 18 đến 45 tuổi đã được phép tiêm chủng.

Đợt bùng phát này ở Ấn Độ, và đợt bùng phát ở Anh, đợt bùng phát trước đó ở Nam Phi chủ yếu biểu hiện ở dạng đột biến của virus; và tỷ lệ lây nhiễm và tử vong do virus đột biến đã tăng lên rất nhiều. Trong các mẫu huyết thanh của Ấn Độ từ tháng 1 đến tháng 3 năm nay, một loại virus biến thể mới đã được tìm thấy. Tại Maharashtra, loại virus biến thể mới này chiếm hơn 60% tổng số mẫu.

Virus đã tăng tốc đột biến trong 1 năm qua

Trong hai thập kỷ qua, virus Covid hầu như không thay đổi nhiều. Nhưng chỉ trong năm qua, virus này đã tăng tốc đột biến. Những khu vực xảy ra đột biến là những khu vực đầu tiên mà vắc xin vi rút Covid-19 phát triển và lâm sàng, thử nghiệm đã được thực hiện. Kết quả của đợt bùng phát mới do tỷ lệ lây lan của Covid biến thể lớn hớn rất nhiều.

Bệnh do vi-rút corona (COVID-19) là một căn bệnh truyền nhiễm do một chủng vi-rút corona mới phát hiện gây ra. Hầu hết những người mắc bệnh COVID-19 sẽ gặp các triệu chứng từ nhẹ đến trung bình và hồi phục mà không cần phải điều trị đặc biệt. CÁCH LÂY LAN Vi-rút gây bệnh COVID-19 chủ yếu lây truyền qua các giọt bắn văng ra khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc thở ra. Những giọt bắn này quá nặng nên không thể bay lơ lửng trong không khí và nhanh chóng rơi xuống sàn nhà hoặc các bề mặt. Bạn có thể bị nhiễm bệnh khi hít phải vi-rút nếu đang ở gần người nhiễm COVID-19 hoặc chạm vào bề mặt có vi-rút, rồi lại chạm tay vào mắt, mũi hoặc miệng.
Một người đàn ông đang chạy qua những giàn hỏa thiêu xác người chết Covid tại Ấn Độ (nguồn:nbcnews)

Một số người có thể nói việc phát triển và thử nghiệm lâm sàng vắc-xin vi-rút Covid-19 chỉ là một điều kiện cho sự đột biến và bùng phát của vi-rút Covid-19; nó không phải là toàn bộ lý do. Không xuất hiện ở hiện tại không có nghĩa là nó sẽ không xuất hiện trong tương lai. Với phương pháp phòng bệnh bằng vắc-xin, khoa học đang góp phần tạo nên sự đột biến của loại vi-rút này.

Hiện tại, các khu vực bùng phát các biến thể vi rút hầu như là ở các khu vực phát triển và thử nghiệm vắc xin. Anh, Nam Phi, Brazil và Ấn Độ là những quốc gia đầu tiên tham gia phát triển vắc xin; và thử nghiệm lâm sàng. Các nhà sản xuất vắc xin của Viện Jenner thuộc Đại học Oxford ở Vương quốc Anh có một số quốc gia trên thế giới; và Viện Huyết thanh của Ấn Độ hiện là nhà sản xuất vắc xin lớn nhất thế giới.

Vắc xin không ngăn chặn được virus mà còn gây ra nhiều tác dụng phụ

Có vẻ như khoa học vẫn đang phải chạy đua với trí thông minh của loại virus này. Khi virus Covid-19 được phát hiện là mối đe dọa, nó bắt đầu tăng tốc đột biến; và khoa học hiện đại mới hiểu rất hời hợt về nó. Trước đây, người ta tin rằng RNA chỉ là một bản sao DNA là vô dụng. Ngày nay, đột biến RNA được coi là do chính virus gây ra. Như mọi người đã biết, đột biến RNA chính xác là thứ mà những virus này giả dạng, tấn công hệ thống miễn dịch của con người; và chiến đấu với khoa học hiện đại.

Ở Việt Nam có 2 ca tử vong sau khi tiêm vắc xin Covid. Người tiêm đều không mắc bệnh tiền sử và được kiểm tra đúng quy trình trước khi tiêm
Ở Việt Nam có 2 ca tử vong sau khi tiêm vắc xin Covid. Người tiêm đều không mắc bệnh tiền sử và được kiểm tra đúng quy trình trước khi tiêm

Có nhà khoa học nhận xét là tác dụng của vắc xin virus là không cao. Nhưng độ an toàn lại không chắc chắn. Có nghĩa là ban đầu vắc-xin này được sử dụng để ngăn chặn vi-rút Covid-19; nhưng lại không ngăn được virus, mà nó còn có thể gây ra các vấn đề khác.

Không chỉ là vắc xin của Trung Quốc được báo cáo là có vấn đề. Cơ quan Quản lý dược phẩm châu Âu (European Medicines Agency) đã thông báo về tác dụng phụ của vắc xin Oxford-AstraZeneca, gây ra huyết khối. Hầu hết bệnh nhân là phụ nữ dưới 60 tuổi. Ngoài ra, người ta đã thấy vắc xin RNA (được cho là an toàn nhất hiện nay) lại có thể gây tổn thương não, các bệnh thoái hóa thần kinh, v.v … , và nhiều trường hợp tử vong đã xảy ra. Ngoài ra mới đây nhất, tại Việt Nam, một giáo viên nam 26 tuổi tiêm vắc xin AstraZeneca đã tử vong. Mặc dù anh này đã được khám và thực hiện đúng quy trình, không có tiền sử bệnh.

Khoa học chỉ là tìm kiếm sự thật và có thể mắc sai lầm

Đây là lần đầu tiên vắc-xin RNA được sử dụng, và tác dụng cụ thể sẽ cần có thời gian. Con người đã hiểu biết sâu sắc hơn về axit nucleic trong hai thập kỷ qua. Nhưng nhiều hiểu biết vẫn chỉ là suy đoán giống như đột biến RNA của virus đã đề cập ở trên.

Mọi người nghĩ rằng công nghệ sinh học phân tử đã rất tuyệt vời. Ngay từ năm học cơ sở sinh viên khoa sinh học đã được học về chỉnh sửa axit nucleic trong các thí nghiệm. Nhưng hãy nghĩ về 300 năm trước người ta mới chỉ dò từng bước khám phá bộ phận cơ thể người, chưa hiểu axit nucleic là gì. Nhiều người tin vào khoa học hiện đại và coi khoa học hiện đại là chân lý. Khoa học không phải là chân lý. Khoa học chỉ là tìm kiếm sự thật. Và nó luôn trên con đường khám phá, và nhiều khả năng xảy ra sai sót.

Y học hiện đại cũng đã khẳng định điều này. Một số loại thuốc đã ra đời; sau khi sử dụng một thời gian thì phát hiện có tác dụng phụ nên ngưng sử dụng. Y học hiện đại tin rằng hệ thống miễn dịch không nhận ra vi rút; và tiêm chủng là để hệ thống miễn dịch nhận ra vi rút. Tiền đề của ý tưởng này là cho rằng tất cả mọi người đều sẽ bị nhiễm vi rút. Nếu con người không được tiêm phòng thì sẽ bị virus tiêu diệt. Để bảo vệ con người, tất cả mọi người đều phải tiêm phòng.

Bệnh tật là do con người không có chính nghĩa

Vậy thì nguyên nhân nào khiến hệ thống miễn dịch của con người xuất hiện kẽ hở, tạo điều kiện cho virus lợi dụng? Ngay cả cho đến nay, virus Covid-19 vẫn chưa đe dọa động vật. Y học cổ đại cho rằng bệnh tật là do con người không có chính nghĩa. Vì vậy mới nói rằng “Chính khí nội tồn, tà bất khả can”; nghĩa là chính khí của cơ thể rất mạnh thì bệnh tà không thể xâm nhập. Y học phương Tây cổ đại cũng đồng quan điểm. Socrates từng nói rằng bệnh tật của con người đều liên quan đến tinh thần.

5 bài tập Pháp Luân Công
Người xưa tin rằng “Chính khí nội tồn, tà bất khả can”. Một người nếu biết tu dưỡng đạo đức, phẩm chất, chính khí tăng, sức đề kháng cũng tăng lên, thì bệnh tật cũng không thể xâm nhập.

Suy nghĩ đơn giản của trẻ khiến hệ miễn dịch của trẻ đủ sức chống lại virus Covid-19. Nhìn theo cách này, cách giải thích của y học hiện đại có thể là một sự hiểu lầm; khiến mọi người lạc lối. Khoa học hiện đại phát triển trong sự phủ nhận; và nghi ngờ là linh hồn của khoa học hiện đại. Vì vậy, việc nghi ngờ vắc xin là trên tinh thần khoa học.

Theo SecretChina