Một nghiên cứu gần đây phát hiện ra rằng khi đi dạo trong môi trường tự nhiên và lắng nghe tiếng chim hót, cảm giác hạnh phúc của con người có thể được nâng cao.
Giáo sư sinh học Christoph Randler của Đại học Tübingen (Đức) đã viết trên trang Conversation rằng, các nghiên cứu cho thấy việc gần gũi với thiên nhiên và lắng nghe âm thanh tự nhiên giúp con người thư giãn cả về thể chất lẫn tinh thần. Một trong những nguyên nhân then chốt của những lợi ích này có thể đến từ sức hấp dẫn của các loài chim và những tiếng hót dễ chịu của chúng.
Ông Randler cho biết, để tìm hiểu sâu hơn mối quan hệ giữa cảm giác hạnh phúc và tiếng chim hót, ông cùng các đồng nghiệp đã tiến hành một nghiên cứu. Trong nghiên cứu này, họ mời 233 người tham gia đi dạo khoảng nửa giờ trong Vườn Thực vật của trường nhằm đánh giá tác động của việc đi bộ đối với sức khỏe thể chất và tinh thần.
Những người tham gia đều điền bảng câu hỏi về tình trạng tâm lý trước và sau khi đi bộ. Các nhà nghiên cứu cũng đo huyết áp, nhịp tim và mức cortisol trong nước bọt của họ. Cortisol được xem là một hormone căng thẳng quan trọng, có thể thay đổi chỉ trong vài phút.
Để hiểu rõ hơn tác động của tiếng chim hót đối với cảm giác hạnh phúc, các nhà nghiên cứu còn treo loa trên cây trong vườn thực vật để phát tiếng hót của một số loài chim hiếm, như chim vàng anh châu Âu, pipit rừng, sơn ca vườn hoặc chim họ hoét.
Các nhà nghiên cứu dựa trên kết quả của một nghiên cứu trước đó để quyết định nên phát thêm những tiếng chim hót nào. Trong nghiên cứu ấy, những người tham gia đã nghe hơn 100 loại tiếng chim khác nhau và đánh giá mức độ dễ chịu mà họ cảm nhận được.
Nhóm nghiên cứu chọn ra những tiếng chim được yêu thích nhất để phát trong nghiên cứu lần này. Tuy nhiên, nhằm tránh làm phiền các loài chim trong vườn thực vật, họ chỉ lựa chọn những âm thanh không gây xáo trộn môi trường. Đồng thời, họ cũng đối chiếu với các loài chim sinh sống tại khu vực này để tránh phát đúng tiếng hót của chúng.
233 người tham gia được chia ngẫu nhiên thành năm nhóm. Nhóm thứ nhất và thứ hai đi dạo trong vườn thực vật đồng thời nghe tiếng chim hót phát từ loa; trong đó, nhóm thứ hai được yêu cầu tập trung lắng nghe tiếng chim hót.
Nhóm thứ ba và thứ tư cũng đi dạo trong vườn thực vật, nhưng họ chỉ nghe thấy tiếng chim hót tự nhiên, vì khu vực này không lắp đặt loa phát. Nhóm thứ tư cũng được yêu cầu tập trung lắng nghe tiếng chim hót. Nhóm thứ năm là nhóm đối chứng, trong đó những người tham gia đeo tai nghe chống ồn khi đi dạo trong vườn thực vật.
Kết quả cho thấy huyết áp và nhịp tim của tất cả các nhóm (bao gồm cả nhóm đối chứng) đều giảm, cho thấy căng thẳng sinh lý được cải thiện sau khi đi bộ. Mức cortisol trung bình cũng giảm gần 33%. Các bảng câu hỏi cũng cho thấy tình trạng sức khỏe tâm lý do người tham gia tự đánh giá đã được cải thiện sau khi đi dạo.
Đáng chú ý, các nhóm được yêu cầu tập trung lắng nghe tiếng chim hót ghi nhận mức độ hạnh phúc tăng lên rõ rệt hơn. Do đó, mặc dù bản thân việc đi dạo trong môi trường tự nhiên đã mang lại những lợi ích sinh lý rõ ràng như giảm căng thẳng, nhưng việc lắng nghe tiếng chim hót còn có thể khuếch đại thêm những lợi ích này.
Tuy nhiên, các nhóm nghe tiếng chim hót phát qua loa trong lúc đi dạo lại không cho thấy sự cải thiện đáng kể hơn về sức khỏe tâm lý và thể chất so với các nhóm khác.
Kết quả này khá bất ngờ, bởi các nghiên cứu trước đây cho thấy tiếng chim hót có thể nâng cao cảm giác hạnh phúc, và sự đa dạng của các loài chim cũng được chứng minh là giúp con người phục hồi và thư giãn tốt hơn. Có hai cách giải thích khả dĩ cho hiện tượng này. Thứ nhất, những người tham gia có thể nhận ra rằng âm thanh phát ra là nhân tạo — dù là có ý thức hay vô thức. Thứ hai, có thể tồn tại một “ngưỡng” nhất định: khi số lượng loài chim hót trong một khu vực đã tương đối nhiều, việc gia tăng thêm chủng loại chim không nhất thiết sẽ tiếp tục làm tăng cảm giác hạnh phúc.
Ông Randler cho biết, kết quả nghiên cứu của họ cho thấy bản thân việc đi dạo trong thiên nhiên đã có lợi cho sức khỏe thể chất và tinh thần, và việc lắng nghe tiếng chim hót còn giúp tăng cường những lợi ích đó, đặc biệt khi bạn chú tâm lắng nghe.
Bạn thậm chí không cần phải hiểu biết nhiều về các loài chim để nhận được những lợi ích này. Từ những người chỉ đơn thuần thích ngắm chim cho đến các chuyên gia nghiên cứu chim lâu năm, tất cả đều cảm nhận được tác động tích cực ấy.
Theo ông Randler, kết quả nghiên cứu này rất hữu ích cho đời sống hằng ngày. Bạn không cần phải cố ý tìm đến những nơi có nhiều loài chim hiếm mới cảm thấy hạnh phúc. Việc chú ý đến những chú chim xung quanh mình, lắng nghe tiếng hót của chúng và tận hưởng niềm vui mà chúng mang lại dường như quan trọng hơn.