Trong “Tăng quảng hiền văn” có câu “Lai thuyết thị phi giả, tiện thị thị phi nhân”, nghĩa là, người đến nói chuyện thị phi, lại chính là kẻ gây thị phi.
Có người dường như không nói chuyện thị phi – đúng sai về người khác thì không thể chịu được. Ở đâu có chuyện thị phi thì nhất định phải có mặt họ. Sau khi nghe ngóng tình hình đầy đủ, họ lại đi tìm người để lan truyền chuyện thi phi đó.
Họ hào hứng kể lại câu chuyện, đưa ra nhận định đúng sai, chê bai rồi khen ngợi, cảm thương và tội nghiệp cho người trong cuộc, phải chăng họ thực sự quan tâm đến người khác? Không phải! Họ chỉ coi đó như một thú vui tiêu khiển cho bản thân, để khỏa lấp cho sự nhạt nhẽo của tâm hồn.
Để ý sẽ thấy, họ rất hay chê bai, không ngần ngại mà vạch ra những lỗi lầm của người khác, không để lại cho người khác một chút thể diện nào. Đằng sau hành động này, chính là mặc cảm tự ti, họ muốn hạ thấp người khác để nâng bản thân mình lên; qua lời nói của họ, dường như người trong thế gian đều xấu cả, chỉ có một mình họ là tốt.
Ở họ tỏa ra một năng lượng đối lập, vừa nhiệt tình vừa tiêu cực, nhiệt tình phán xét người khác, khiến người nghe cảm thấy hào hứng, nhưng nghe xong lại thấy thật tiêu cực, thấy cuộc sống này chẳng có gì tốt đẹp.
Những người ưa chuyện thị phi thường bị thúc đẩy bởi lòng ghen tị thái quá. Họ không thể chịu đựng được khi thấy người khác thành công hơn mình; thậm chí họ còn mong người khác ngày càng bất hạnh. Khi người khác gặp tai họa, họ lại hả hê trong lòng. Tâm lý của họ đã dần trở nên biến dị.
Những người đến nói chuyện thị phi giống như là con muỗi vậy. Con muỗi bay đến đốt bạn một cái, nếu không kịp thời bôi dầu thì sẽ bị sưng đỏ và ngứa – tức là nếu bạn không có cách ngăn họ lại, mà còn hào hứng hưởng ứng câu chuyện của họ, bạn chính là đã bị tiêm nhiễm độc tố của họ vào người lúc nào mà không hay. Con muỗi này nếu bạn không xua đuổi nó đi, thì nó nhất định sẽ cứ bay vo ve bên tai và chẳng khách khí gì mà không đốt bạn – vậy nên cách tốt nhất là tránh xa những người thị phi.
Tuy nhiên, nói đi thì cũng phải nói lại, người ta cũng hay nói “Đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu” – Cùng thanh âm thì tương ứng, cùng tính khí thì tìm nhau, đại ý rằng, những người giống nhau thì tự nhiên cũng sẽ tìm đến nhau. Nếu luôn có người tìm đến bạn nói chuyện thị phi, thì chẳng phải bạn cũng ‘hơi’ thị phi rồi sao?
Người xưa có câu “Tĩnh tọa thường tư kỷ quá, nhàn đàm bất luận nhân phi” – Khi ngồi yên tĩnh thường suy nghĩ lỗi lầm của bản thân, lúc nhàn rỗi trò chuyện thì không bàn luận chuyện sai trái của người khác. Câu nói này thật sâu sắc, đây chính là trí tuệ tránh xa tai họa của cổ nhân.