Thiên tài âm nhạc Mozart không chỉ là một nhà soạn nhạc vô cùng năng suất, mà còn là người có những tác phẩm được coi là kiệt tác vĩ đại của âm nhạc cổ điển.

Làm thế nào mà ông có thể sáng tác hơn 600 tác phẩm âm nhạc, bao gồm 21 tác phẩm sân khấu và opera, 15 bản Thánh lễ và hơn 50 bản giao hưởng, chỉ trong vòng 35 năm ngắn ngủi của cuộc đời? Ông đã làm việc vô cùng miệt mài, tuân theo một lịch trình dày đặc hàng ngày gồm viết nhạc, chơi nhạc và dạy nhạc.

Dậy sớm

Nguồn cảm hứng sáng tạo của Mozart dường như tuôn trào suốt đêm, và ông bắt tay vào làm việc từ sáng sớm, ghi lại những ý tưởng nảy sinh trong đêm. Đôi khi, những ý tưởng cứ thế tuôn chảy vào tâm trí ông, ngay cả bản thân Mozart cũng không nhận thức được nguồn gốc của chúng. Như ông đã mô tả : “Khi tôi… hoàn toàn là chính mình, hoàn toàn cô đơn… hoặc trong đêm khi tôi không ngủ được, chính vào những lúc như vậy, ý tưởng của tôi tuôn chảy mạnh mẽ nhất.”

Ông thường thức dậy trước 6 giờ sáng, và việc đầu tiên ông làm là chải tóc. Ông sẽ hoàn thành việc chải đầu và các công việc vệ sinh buổi sáng khác trước 7 giờ sáng—nhưng không phải không có gián đoạn, khi một ánh chớp thiên tài âm nhạc bất chợt lóe lên, ông buộc phải ngồi vào đàn piano giữa lúc đang chuẩn bị cho ngày mới. Người thợ làm tóc của Mozart đã mô tả một sự việc như vậy:

“Một buổi sáng nọ, khi tôi đang làm tóc cho Mozart, vừa mới hoàn thành kiểu tóc đuôi ngựa cho ông ấy, Mozart đột nhiên nhảy dựng lên, và mặc dù tôi vẫn đang giữ búi tóc của ông ấy trong tay, ông ấy đi vào phòng bên cạnh, kéo tôi theo sau và bắt đầu chơi piano. Tôi say mê ngắm nhìn ông ấy chơi đàn và âm thanh tuyệt vời của cây đàn – đó là lần đầu tiên tôi được nghe một tiếng đàn piano như vậy”.

Luôn sáng tạo

Sau những hoạt động thường nhật và bữa sáng nhẹ gồm bánh mì và cà phê , Mozart sẽ bắt đầu công việc sáng tác đầu tiên của mình. Theo một bức thư năm 1782 gửi cho em gái, Mozart thường sáng tác từ khoảng 7 đến 9 giờ sáng. Sau một khoảng thời gian sáng tạo không bị gián đoạn, Mozart sẽ dạy nhạc từ 9 giờ đến 1 giờ chiều, sau đó ông ăn trưa. Buổi chiều thường dành cho các hoạt động giao lưu hoặc hòa nhạc, và trong một số giai đoạn của cuộc đời, ông còn học thêm về âm nhạc. 

Mozart cũng là một người chơi bi-a cừ khôi, thường xuyên thi đấu (và đánh bại) người bạn của mình, ca sĩ giọng nam cao người Ireland Michael Kelly. 

Nhưng công việc sáng tác trong ngày vẫn chưa kết thúc. Khoảng 5 hoặc 6 giờ chiều, Mozart lại bắt đầu sáng tác, đắm chìm trong những kỳ quan âm nhạc trong nhiều giờ liền, đôi khi đến tận 9 giờ tối. Sau giai đoạn sáng tác thứ hai này, trong thời gian hẹn hò, Mozart thường đến thăm người vợ tương lai của mình, Constanze, và ở lại với bà đến 10 hoặc 11 giờ 30, và ông phải chịu đựng “những lời nói không mấy dễ nghe của mẹ cô ấy”. Sau khi trở về nhà, ông thường dành nhiều thời gian hơn nữa cho tác phẩm mới nhất của mình – làm việc đến 1 giờ sáng, và sau đó sẽ ngủ 5 tiếng đồng hồ.

Mozart đã mô tả những giai đoạn sáng tạo thăng hoa mà ông có thể trải nghiệm khi không bị xao nhãng:

“Khi đó, tâm hồn tôi bừng cảm hứng, miễn là không có điều gì làm xao nhãng sự chú ý của tôi. Tác phẩm dần phát triển; tôi không ngừng mở rộng nó, hình dung nó ngày càng rõ ràng hơn cho đến khi toàn bộ bố cục được hoàn thiện trong đầu, dù quá trình đó có thể dài. … Nó không đến với tôi từng phần một, được trau chuốt chi tiết như sau này, mà chính là toàn bộ tác phẩm được thể hiện trọn vẹn trong trí tưởng tượng của tôi.”

Rời bỏ nhân gian khi còn quá trẻ

Mozart đã chấp nhận lịch trình làm việc dày đặc này bất chấp sức khỏe yếu kém và thể chất suy nhược. Hầu hết các nguồn tài liệu mô tả ông là một người nhỏ bé (chỉ cao khoảng 1,5 mét), xanh xao, ngoại hình khá bình thường, dù ông có gu ăn mặc sang trọng. Ông đã mắc nhiều bệnh trong suốt cuộc đời, bao gồm bệnh đậu mùa (để lại sẹo trên mặt), viêm amidan và nhiều lần nhiễm trùng liên cầu khuẩn. Bất chấp những bất lợi về thể chất, tinh thần của ông vẫn sung mãn, giúp ông để lại một kho tàng âm nhạc cho muôn đời. Tuy nhiên, dù năng suất làm việc đáng kinh ngạc, gia đình Mozart vẫn phải chịu đựng khó khăn tài chính kinh niên, mặc dù họ luôn xoay xở để có người hầu và xe ngựa.

Cuộc sống hối hả cộng thêm sức khỏe yếu kém đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến Mozart. Ông lâm bệnh và qua đời vào tháng 12 năm 1791, khi chỉ mới 35 tuổi. Một giả thuyết cho rằng ông qua đời vì bệnh ban xuất huyết Henoch-Schönlein, một biến chứng của nhiễm trùng liên cầu khuẩn. Nếu thiên tài âm nhạc trẻ tuổi này sống lâu hơn – và tiếp tục hoạt động hết công suất – không biết ông sẽ tạo ra thêm những kiệt tác nào nữa? Chúng ta sẽ không bao giờ biết được. Nhưng ngay cả với quãng đời hữu hạn trên trần thế, Mozart vẫn để lại một di sản bất diệt trong thế giới âm nhạc, đưa ông vào hàng ngũ những nhạc sĩ vĩ đại nhất mọi thời đại.

Theo The Epoch Times