Trong cuộc sống của con người, từ việc nhỏ nhất đều phải đưa ra sự lựa chọn. Nhiều sự lựa chọn có phải là điều tốt? Và sự lựa chọn đúng hoặc sai sẽ quyết định số phận con người.

Hơn mười năm trước tôi từng sống chung nhà với một em nhỏ 4 tuổi, cha mẹ em kiếm được nhiều tiền nên em có rất nhiều sự lựa chọn về cái để ăn, cái để mặc, cái để buộc tóc, cái để chơi hàng ngày… Thí dụ, mỗi sáng trước khi đi học, em đều đòi tự mình chọn áo quần để mặc đi học. Cũng là do em có quá nhiều đồ đẹp, nên mỗi sáng em phải khổ sở bới trong mớ quần áo đủ màu đủ kiểu đó để tìm một bộ mà em ưng ý nhất.

Thời gian thì có hạn, nên mỗi khi phải chờ đợi, thì bà ngoại của em lại hối. Nhiều lần không kiềm chế được, bà đã la em và tự bà chọn đồ cho em theo ý của bà. Vậy là bé lại khóc toáng lên, còn bà thì bực bội phát vào mông em mấy cái.

Tự tin quá khó có sự lựa chọn đúng đắn

Tôi biết có nhiều đàn ông và phụ nữ ế vợ  và ế chồng mà lý do không phải là do họ không có nhan sắc hay không giỏi giang, mà có khi là ngược lại nên họ có rất nhiều người theo đuổi hoặc để họ đuổi theo, nhưng qua một độ tuổi nào đó, trang lứa của họ đã lập gia đình khá đông rồi mà họ vẫn còn phòng không gối chiếc nên sự chọn lựa lúc này giảm xuống, thậm chí là hiếm hoi khó tìm, vậy là thời điểm này khi có nhân duyên đến họ sẽ dễ dàng quyết định kết hôn, bởi vì lúc này thời gian để chờ đợi “người trong mộng” không còn nữa và sự lựa chọn không còn nhiều, thấy tạm được là đi đến quyết định luôn.

Lại có những người học giỏi, thi đâu đậu đó, có hơn một cái bằng đại học. Gia đình lại có điều kiện để dựa dẫm. Rồi khi đi làm , vì nghĩ mình giỏi nên chỗ này không thích là lại nhảy chỗ khác, đói thì về ăn cơm mẹ, xin tiền mẹ, mình còn nhiều sự lựa chọn mà. Nhưng “đá lăn hoài thì rêu không thể bám”, thời gian của cuộc đời đâu có đợi chờ ai hoài. Vậy là tới khi lớn tuổi hơn thì không có việc làm, bước sang tuổi ba mươi trở lên lại mặc cảm vì xin việc ở đâu thì cũng có những người trẻ hơn mình mà có khi họ lại làm sếp, không chịu được cảnh phải  nghe căn dặn của người ít tuổi hơn.

Cuộc đời có phải phức tạp thế không?

Thật sự ra cuộc đời này có phải phức tạp đến thế không? Câu trả lời là không đâu, mà dường như là khi ta càng có nhiều sự lựa chọn thì cuộc đời của ta lại càng ngày càng phức tạp, càng dễ lầm đường lạc lối. Mà ai ai cũng truy cầu, cũng mong muốn có nhiều sự lựa chọn.

Nếu đứa trẻ 4 tuổi kia chỉ có 2 bộ đồ sạch sẽ để thay đổi mặc đi học, hoặc chỉ được phép mặc đồng phục đi học thì sự lựa chọn ít lại và nó thậm chí không cần phải lựa chọn, vậy nó không phải mệt mỏi, không bị người lớn đánh mắng, không thất vọng khóc lóc, bà ngoại của nó không bị bực mình. Không mất nhiều thời giờ vào buổi sáng và chuyện này thật không đáng gọi là một chuyện nữa kia.

Tôn trọng truyền thống là sự lựa chọn đúng đắn

Ngày trước con cái chỉ có thể kết hôn theo sự sắp đặt của cha mẹ, nên có câu: “ Cha mẹ đặt đâu con xin ngồi đó” . Vậy là người ta chỉ có một sự lựa chọn duy nhất là theo ý cha mẹ. Bây giờ chúng ta tự do yêu đương , tự do tìm và chọn lấy một người yêu để cưới, và sự lựa chọn quả là phong phú: từ bạn học, đồng nghiệp, cho đến các cuộc tiệc tùng đầy người là người, rồi mạng xã hội, rồi cả chương trình mai mối của đài truyền hình vv.. .Bất cứ lúc nào, ở đâu, ai cũng có thể bắt chuyện và tán tỉnh một ai đó lọt vào mắt mình. Vậy là người ta lại khó khăn trong việc nên chọn ai trong rất nhiều người ngoài kia.

Tôn trọng truyền thống cũng là sự lựa chọn đúng đắn
(ảnh minh hoạ: asiancustoms.eu).

Ngày trước phụ nữ hễ kết hôn rồi thì chỉ có một đường là theo chồng, “chồng đi hang rắn hang rồng cũng theo”. Vậy là phụ nữ vì thể diện của cha mẹ, danh dự của bản thân và tình yêu thương cùng trách nhiệm với con cái mà chấp nhận chịu cực khổ, chịu thiệt thòi,  hi sinh cho gia đình chồng và cho chồng, gây dựng cho con cái…không than oán nửa lời. Coi việc đó là tự nhiên không có gì đáng kể, đáng nói. Vì đó là sự lựa chọn duy nhất của họ. 

Tác hại của nhiều sự lựa chọn trong thời hiện đại

Phụ nữ ngày nay khác, họ có rất nhiều sự lựa chọn. Chồng mà đi hang rồng thì họ còn tò mò muốn đi theo coi thử, chứ đi hang rắn thì họ bỏ liền, họ còn có những cách nói, như: “Điên thì chết một mình đi, đừng kéo tôi theo”. Họ lại còn có quyền chọn một cuộc hôn nhân khác, thậm chí không cần cha mẹ đồng ý.
Khi mang thai, nếu họ muốn thì họ sinh, nếu không muốn họ còn có một sự lựa chọn khác là “phá bỏ”. Thậm chí đến phá bỏ họ cũng có nhiều cách để lựa chọn.
Những bữa ăn thường ngày, họ có thể nấu, hoặc họ chọn đi ăn ngoài, hay mua cơm hộp cho cả nhà.

Tác hại của những sự lựa chọn trong thời hiện đại
(ảnh minh hoạ: mirror.co.uk).

Lại có những người có nhiều khả năng, nhiều bằng cấp, nhiều vốn liếng, nhiều sự lựa chọn. Những người này luôn cho rằng có nhiều cánh đồng khác có thể nhiều cỏ ngon hơn. Tuy nhiên họ cũng rất dễ thất vọng bởi nhiều khi họ không đạt được kỳ vọng, từ đó mà đi đến thất bại.

Có nhiều sự lựa chọn có phải là điều tốt?

Khi chỉ có một hay hai sự lựa chọn thì cuộc sống hóa đơn giản, khi sự lựa chọn nhiều hơn thì cuộc sống trở nên phức tạp hơn.

Đã bao lần chúng ta mệt nhoài chỉ vì lựa một cái váy trong một đống bộ đồ để đi dự một đám cưới?
Đã bao lần chúng ta băn khoăn trước một mớ nhãn hiệu dầu gội đầu mà không biết nên chọn mua loại nào?
Đã bao lần vợ chồng cãi nhau chỉ vì có hai sự lựa chọn khác nhau trong việc chọn trường nào cho con học.

Còn rất nhiều thí dụ như thế. Từ đây có thể cho ta thấy rất rõ ràng là khi có ít sự lựa chọn thì cuộc sống sẽ đơn giản hơn và dễ sống hơn. Khi có quá nhiều sự lựa chọn sẽ khiến cho cuộc sống trở nên phức tạp hơn.

Xã hội hiện đại đã đem đến cho con người ngày càng có nhiều sự lựa chọn hơn. Ngay cả trong việc làm người như thế nào cũng tạo cho người ta nhiều sự lựa chọn. Thảm thương nhất là có những người không có nhân sinh quan đúng đắn để đưa ra quyết định chọn lựa. Đó là họ ở giữa cái thiện và cái ác, giữa người thiện và người ác mà không đưa ra được cho mình một sự lựa chọn đúng đắn. Họ thực sự đã bỏ ngỏ điều quan trọng nhất đối với chính sinh mệnh của mình.

Con người và bản năng tiên thiên

Thuở sơ khai con người đơn thuần chân chất. Họ sống theo bản năng tiên thiên là thuần thiện.
Xã hội nhân loại phát triển tiếp qua một thời gian. Con người sống trong thất tình lục dục, rồi sinh ra đủ loại tâm cơ tâm kế, xã hội xuất hiện những thứ bất lương. Giai đoạn này con người đã phân minh rõ ràng thiện với ác và biết được thiện là tốt, ác là xấu, còn biết “ẩn ác dương thiện”.

Cho đến khi bánh xe lịch sử tiếp tục quay đến hôm nay; đã đưa toàn thể nhân loại tiến vào giai đoạn cuối cùng của thời kỳ mạt Pháp. Lúc này nhân tâm đã trở nên quá sức phức tạp, sinh ra sự lựa chọn thứ 3: Không thiện không ác, trung lập giữa thiện và ác, thiện ác bất phân. Làm việc bất chính, kiếm lợi bất nghĩa, những chuyện vạn ác bất xá người ta cũng đều dám khoe rồi.

“Vật cực tất phản”, thuận theo quan niệm con người càng ngày càng phức tạp đã sinh ra quá nhiều sự lựa chọn cho đời sống và cho cả cách sống,  cách lựa chọn tương lai . Trong hoàn cảnh đã “ vật cực” này, con người hôm nay cần thiết phải chọn lại từ đầu.

Sự lựa chọn cho tương lai của mỗi người là gì?

Giới tu luyện của Phật gia cũng giảng rằng, đến thời kỳ mạt Pháp, mỗi sinh mệnh con người đều cần phải đưa ra sự lựa chọn đúng đắn cho tương lai của mình. Họ còn giảng rằng, tinh cầu này mỗi khi có kiếp nạn đều là do đạo đức của con người ở đó đã đến mức bại hoại. Đại dịch trên toàn thế giới trong suốt hơn hai năm qua, cũng là một kiếp nạn như thế.

Từ cổ xưa, con người luôn nói rằng, giữ gìn đạo đức là thứ lớn nhất trong cuộc đời của con người. Đến nay nó vẫn là sự lựa chọn đúng đắn nhất để quyết định cho tương lai của mỗi người.

Xem thêm: “Những lựa chọn trong cuộc đời”