Người xưa nói: “Vạn ác dâm vi thủ” có nghĩa là trong vạn cái ác thì dâm đứng đầu. Việc giữ phép tắc, khắc chế dục vọng của người xưa là để tránh tai hoạ.

Con người nếu thỏa sức phóng túng dục vọng, thì ắt sẽ gặp nguy hiểm. Chỉ có giữ phép tắc, kiểm soát và khắc chế dục vọng, coi nhẹ việc hưởng thụ cuộc sống vật chất thì mới tránh lầm đường lạc lối, tránh hủy hoại bản thân.

Tự nhận lỗi, giữ phép tắc khắc chế dục vọng

Thời kỳ Tây Chu, vua Chu Tuyên Vương có Khương Vương hoàng hậu là con gái của Tề Hầu. Bà là người hiền hậu và hiểu biết rộng lớn. Phàm việc gì không đúng với lễ là bà nghiêm túc đối diện và biết nhận lỗi sửa sai.

Một ngày nọ, vua Chu Tuyên Vương ngủ quên, bỏ một buổi lên triều. Hoàng hậu thấy vậy thì cảm thấy mình thật có lỗi. Bà tháo bỏ hết các đồ trang sức, thay trang phục hoàng hậu, mặc y phục của tội nhân rồi quỳ ở ngoài. Sau đó nhờ nói với vua Chu rằng rằng: “Dâm tâm của thiếp đã khiến cho đại vương thất lễ. Quân vương háo sắc mà quên đức là khởi đầu của loạn. Loạn này đúng là đã do thiếp mà ra, vậy nên xin đại vương giáng tội thiếp.”

Chu Tuyên Vương vội đỡ Khương hậu đứng dậy và nói rằng: “Đây hoàn toàn không phải lỗi của khanh. Đây thực sự là sai lầm của trẫm, quả nhân đúng là người vô đức”. Cũng kể từ đó Chu Tuyên Vương một lòng chuyên cần chính sự khiến cho thiên hạ thái bình; quốc gia hưng thịnh, tạo phúc cho bách tính. Sử sách gọi ông là vị quân vương trung hưng nhà Tây Châu.

Người có phẩm hạnh cao quý

Khương Hậu là người khi gặp bất cứ việc gì cũng luôn hướng nội tìm lỗi của mình để sửa chữa. Là người biết giữ phép tắc, có uy nghi và đức hạnh. Chính vì vậy mà khiến Tuyên Vương hối lỗi tỉnh ngộ. Người xưa cũng nói: “Quân vương có hiền phi, thì hậu cung yên định, quốc gia hưng thịnh. Nhà có hiền thê, thì chồng nhân nghĩa con hiếu thuận, gia đình hạnh phúc. Quan có người hầu hiền, thì không mất đạo nghĩa, không quên bổn phận. Người có bạn tốt, thì giảm đi đường vòng, tăng trí tuệ.”

Giữ phép tắc, khắc chế dục vọng để cảm hoá người

Ban Tiệp dư (Tiệp dư là chức cao nhất của phi tần) thời Tây Hán là con gái của Việt kỵ Hiệu úy Ban Huống, hậu duệ của Tử Văn, quan lệnh doãn nước Sở.

Ban Tiệp dư nổi tiếng xinh đẹp, lại hiểu lễ, hiền đức, được Thành Đế rất sủng ái. Một lần, Thành Đế ngồi xe rồng hào hoa, mời Ban Tiệp dư cùng ngồi để đi du ngoạn. Nhưng Ban Tiệp dư lại nói với Thành Đế: “Các bậc quân vương Thánh hiền trong lịch sử, luôn đều có danh thần ở bên. Nếu thần thiếp ngồi cùng xe với bệ hạ đi du ngoạn, như thế có phải giống với hành vi của 3 vị quân vương cuối cùng của triều Hạ, triều Thương, triều Chu hay sao. Thần thiếp không thể làm cái việc háo sắc, trái lễ và quên đức này. Thiếp xin được lấy điều này để răn mình.”

Lấy bài học của người khác để cảnh tỉnh bản thân mình

Giữ phép tắc, khắc chế dục vọng để cảm hoá người
(ảnh minh hoạ: phunutoday.vn).

Hán Thành Đế thấy Ban Tiệp dư nói vậy thì bèn rời đi. Hoàng Thái hậu sau khi biết việc này thì hết lời khen ngợi Ban Tiệp dư rằng: “Xưa có Phàn Cơ, nay có Ban Tiệp dư”. Phàn Cơ là phi tử của Sở Trang Vương, khi Phàn Cơ thấy Sở Trang Vương mê đắm tửu sắc, ham thích săn bắn, bà liền không ăn đồ săn bắn, ngẩng mặt nhìn trăng chải đầu can gián Sở Trang Vương, giúp Sở Trang Vương trở thành một trong Xuân Thu Ngũ Bá.

Ban Tiệp dư giữ phép tắc khắc chế ham dục, tu thân thanh khiết, hành xử giữ lễ. Nhưng Hán Thành Đế lại phóng túng dục vọng nên đã hủy hoại bản thân, cuối cùng mất mạng, không có người kế thừa ngôi vị.

Giữ phép tắc mà được những thứ cao quý nhất

Vào thời kỳ Xuân Thu, nước Trịnh có một vị thiếp tống giá tên là Trịnh Mậu được gả đến nước Sở. Một ngày nọ, Sở Thành Vương lên đài cao ngắm nhìn hậu cung. Các cung nữ, phi tần hậu cung đều tranh nhau ngửa mặt ngóng trông Sở Thành Vương, ai nấy đều hy vọng được ông để ý đến. Duy chỉ có Trịnh Mậu là vẫn thong thả tiến bước, không hề nhìn Sở Thành Vương.

Sở Thành Vương thấy Trịnh Mậu khác với mọi người, cảm thấy vô cùng ngạc nhiên, bèn lớn tiếng gọi: “Mỹ nhân đang đi bộ kia! xin nàng hãy nhìn ta một lần”. Trịnh Mậu vẫn không hề ngẩng đầu. Thành Vương nói: “Mỹ nhân, nàng nhìn ta một lần được không? Ta chắc chắn sẽ phong nàng làm phu nhân”.

Giữ phép tắc khắc chế dục vọng

Trịnh Mậu vẫn một mực không ngẩng đầu nhìn vua. Thành Vương lại nói: “Mỹ nhân, nếu nàng nhìn ta một lần, ta sẽ phong quan tước cho phụ thân và huynh đệ của nàng và ban cho nàng 1.000 lượng vàng”. Nhưng Trịnh Mậu vẫn thong dong bước đi trên đường, mà không hề ngẩng đầu nhìn Sở Thành Vương.

Thành Vương thấy vị mỹ nhân này hoàn toàn khác biệt với mọi người, liền tự mình xuống lầu để gặp mặt. Thành Vương nói: “Phong tước có thể được quan cao, bổng lộc, còn chức vị Phu nhân là ngôi vị cao trong hậu cung. Chỉ cần nàng nhìn ta một lần, thì nàng có thể có được tất cả những cái đó, vậy tại sao nàng lại không làm?”

Không màng danh lợi mà tự được phúc phận

Trịnh Mậu từ tốn đáp: “Thần thiếp thường nghe nói, phụ nữ phải giữ được thuận hòa, đoan chính. Hôm nay, đại vương đứng trên đài cao, nếu thần thiếp nhìn đại vương thì trái với lễ nghi. Đại vương lấy những thứ như địa vị phu nhân, hậu lộc, quan tước để dụ dỗ thần thiếp. Nếu vì những thứ đó mà thần thiếp nhìn đại vương thì đó là tham phú quý lợi ích, mà quên đi đạo lý làm người. Nếu thần thiếp quên đi lễ nghĩa làm người thì sau này lấy gì để hầu đại vương?”

Không màng danh lợi mà tự được phúc phận
(ảnh minh hoạ: dramasforscrubs.wordpress.com).

Sở Thành Vương nghe xong bèn ban thưởng cho Trịnh Mậu và lập tức phong làm phu nhân.

Trong ‘Đạo đức kinh’ Lão Tử viết rằng: “Tội mạc đại ư đa dục, họa mạc đại ư bất tri túc, cữu mạc đại ư dục đắc. Cố tri túc chi túc, thường túc hĩ”. Tạm dịch: ‘Trong các tội không gì lớn bằng nhiều ham dục, các họa không gì lớn bằng không biết đủ, các lỗi không gì lớn bằng muốn đắc được’.

Nếu giữ phép tắc, khắc chế dục vọng thì con người trở thành cao quý và được trời ban phúc. Câu chuyện của những vị vương hậu xưa quả là sâu sắc.

Theo Tinh Hoa