Trời đất đều có đạo lý, người sống thuận theo đạo thì hưng thịnh, trái với đạo thì suy tàn. Đạo trời đền đáp lòng người thuận đạo.

Lão Tử giảng Thiên Đạo, Khổng Tử giảng nhân đạo, Trang Tử nói “Đạo diệc hữu đạo” (Kẻ trộm cũng có đạo). Như vậy có thể thấy, con người không thể sống mà không có đạo. Nó cũng giống như cá muốn duy trì sự sống thì không thể thiếu nước.

Đạo Trời đền đáp lòng người cần cù

Sách Thượng Thư có viết: “Thiên đạo thù cần”, có nghĩa là Đạo Trời đền đáp người cần cù. Câu này đã nói rõ ra một chân lý: Người cần cù có thể xoay chuyển cuộc đời của mình.
Thế nào là người cần cù? Là người biết quý tiếc thời gian, có trách nhiệm với bản thân và mọi sự việc, là người chịu khổ chịu khó, cẩn thận nghiêm túc, luôn cố gắng nỗ lực.

Tô Tần là một nhân vật nổi tiếng đại biểu cho Tung hoành gia. Ông đã thao túng quan hệ ngoại giao của các nước trong thời Chiến Quốc gần một thế kỷ. Trong “Sử ký” Tư Mã Thiên có một chương viết về ông, đó là “Sử ký – Tô Tần liệt truyện”. Khi đó Tô Tần muốn thuyết phục vua Tần thực hiện chính sách liên hoành. Tô Tần đã 10 lần dâng thư lên nhà vua mà vẫn không được chấp nhận. Trong thời gian dài đi lại dâng thư lên nhà vua, ông rơi vào cảnh rất khó khăn. Cuối cùng phải đi giày cỏ, cõng thư tịch, gánh hành lý, mang theo nỗi lòng tủi hổ mà rời khỏi nước Tần.

Đạo trời không phụ lòng cần cù chịu khổ của Tô Tần

Khi về đến nhà, vợ ông cũng chẳng rời khung cửi dệt vải để nghênh đón ông; chị dâu cũng chẳng buồn nấu cơm cho ông ăn; rồi đến cha mẹ cũng chẳng thèm đáp lời ông. Nhưng Tô Tần không hề oán trách người nhà, cũng không thối chí nản lòng. Ngay tối hôm đó ông mở toàn bộ các bộ thư tịch ra và chọn lấy bộ “Âm Phù Kinh” của Khương Tử Nha. Đó là bộ thư tịch mà Khương Tử Nha từng phò tá Chu Vũ Vương phạt Trụ giành thắng lợi.

Đạo trời không phụ lòng cần cù chịu khổ của Tô Tần
Hình ảnh Tô Tần trong phim “Đại Tần Đế quốc” (ảnh: sohu.com).

Sau đó ông lập tức ra thư án để đọc, đồng thời chọn lọc những phần hữu dụng trong đó, ông không ngừng đọc đi đọc lại cho đến thuộc lòng, rồi lật đi lật lại để suy nghĩ và nghiên cứu. Có lần đọc đến nửa đêm, buồn ngủ quá không chịu được, ông bèn dùng dùi dí vào bắp đùi để tỉnh táo mà đọc tiếp.

Cần cù nhẫn nại mà đạt được điều lớn lao chưa từng có

Trải qua một năm nghiên cứu kỹ lưỡng và sâu sắc, cuối cùng Tô Tần đã nắm bắt được tất cả những điều tinh túy ở trong sách. Ông đã lập được ra sách lược khắc chế Tần. Sau đó ông lại đi chu du các nước, thuyết phục các nước như Triệu, Ngụy, Tề… để hợp sức chống Tần. Ông đã được đeo ấn tướng quốc của 6 nước và trở thành vị tướng quốc của 6 nước. Đó là một việc xưa nay chưa từng có.

Cuộc đời như cuộc thi chạy đường trường, không chỉ thử thách về tốc độ mà quan trọng hơn là khảo nghiệm sức bền bỉ. Cơ hội là công bằng đối với mọi người, nó cũng không thiên vị cho bất kỳ ai. Trắc trở và thất bại là những trải nghiệm không thể tránh được trong cuộc đời. Cần cù, chịu khổ và nỗ lực mới là bảo bối của thành công chân chính. Sự cần cù hậu thiên có thể bù đắp sự thiếu hụt tiên thiên, khiến những người thua ở vạch xuất phát vẫn có thể thắng khi về đích.

Đạo Trời đền đáp lòng người thiện lương

“Địa thế khôn, quân tử dĩ hậu đức tải vật”, có nghĩa là, Thế đất là quẻ khôn, người quân tử giống như đất, có đức dày thì mang chở vạn vật. Câu này có ngụ ý rằng, một người suốt đời hành thiện, thì khi gặp dữ chắc chắn sẽ hóa lành. Họa phúc là không có cửa mà chỉ do con người tự chiêu mời mà đến. Thiện ác đều có báo ứng, giống như hình với bóng.

Vào thời Xuân Thu, có Triệu Thuẫn ở Ế Tang. Ông thấy một người sắp chết đói, bèn vội vàng lấy thức ăn cho người đó ăn. Mặc dù người này đói đến mức sắp chết, nhưng chỉ ăn một nửa phần ăn mà Triệu Thuấn đã cho, phần còn lại liền cất đi. Triệu Thuẫn thấy vậy liền hỏi nguyên do, anh ta nói rằng, anh ta muốn dành nửa phần thức ăn này để đem về cho mẹ ở nhà. Triệu Thuẫn đã rất xúc động trước lòng hiếu thảo của anh ta và bảo anh ta ăn hết chỗ thức ăn đó. Sau đó ông chuẩn bị thêm một giỏ thức ăn có cả thịt để anh ta đem về cho mẹ.

Thiện hữu thiện báo

Sau này trong lần Tấn Linh Công đuổi giết Triệu Thuẫn. Trong lúc Triệu Thuẫn sắp lâm nguy thì một võ sỹ của Tấn Linh Công quay giáo cứu thoát Triệu Thuẫn. Sau khi thoát chết, Triệu Thuẫn hỏi viên võ sỹ đó tại sao lại làm như vậy. Anh ta trả lời rằng: “Tôi chính là kẻ suýt chết đói ở Ế Tang năm xưa”. Triệu Thuẫn hỏi danh tính võ sỹ, nhưng anh ta đã không nói gì và rời đi. Viên võ sỹ đó chính là Linh Triếp, một trong những hiệp sỹ nổi tiếng thời Xuân Thu.

Người xưa luôn tin rằng, người ta khi khởi lên một thiện niệm, mặc dù chưa hành động, nhưng đã được thần bảo hộ rồi. Người phương tây cũng tin rằng: “Những điều xuất phát từ trái tim sẽ đi đến trái tim”. Thiện lương là phương thuốc màu nhiệm và luôn làm chấn động đến tâm can con người; có sức mạnh vĩ đại để xóa đi mọi khổ đau. Nó là một kho báu vô tận mà bất cứ ai cũng có thể chia sẻ cho tất cả mọi người.

Thiện hữu thiện báo
(ảnh minh hoạ: indiamart.com).

Đạo trời đền đáp lòng người sống có đạo. Người xưa từng thời từng khắc, đều luôn nhắc nhở mình sống có đạo lý. Bởi hễ trệch khỏi đạo thì khó có thể có được điều gì tốt đẹp.

Nguồn: Tân Sinh