Đông y xem cơ thể người luôn vận hành và đối ứng với quy luật của vũ trụ. Thuật dưỡng sinh của danh y thời cổ đại cũng dựa vào đó mà nghiên cứu áp dụng.

Đông y, còn được gọi là “Hán y” hay ‘Trung y’, là do Thần truyền cho con người để bảo vệ con người. Đông y chính là lấy âm dương ngũ hành làm nền tảng. Xem cơ thể con người gồm có hình, khí, thần; là một thể thống nhất và luôn vận hành theo quy luật tự nhiên của vũ trụ.

Chính vì vậy mà các đại y học gia xưa kia luôn dựa vào quy luật tự nhiên của vũ trụ mà xem xét, nhìn nhận và tìm ra phương pháp dưỡng sinh, cũng như điều trị bệnh cho con người một cách hiệu quả nhất. Họ cũng luôn lấy chủ trương “dịch y song tiến”, “nho y đồng tu”. Các y học gia không chỉ tinh thông về y thuật, mà còn là bậc quân tử có đạo đức rất cao. Trong số đó cũng có những người tu luyện.

Dưới đây chúng ta cùng tìm hiểu thuật dưỡng sinh của các vị danh y thời Trung Quốc cổ đại.

Thuật dưỡng sinh của danh y Hoa Đà

Hoa Đà là đại y học gia nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc. Theo “Hậu hán thư” ghi lại rằng, ông rất thâm sâu trong thuật dưỡng sinh, càng ngày thân thể của ông càng tráng kiện. Người đời luôn xem ông là Tiên nhân.

Thuật dưỡng sinh của danh y Hoa Đà
Đại y học gia Hoa Đà (ảnh: oshonews.com).

Bí quyết dưỡng sinh của Hoa Đà là thiên về động. Ông nắm được quy luật vận hành của khí huyết, từ đó mà có các phương pháp kích hoạt sự vận hành đó. Bên cạnh đó ông cũng dựa theo sự vận hành của thiên nhiên; của vạn vật trong vũ trụ để áp dụng vào thuật dưỡng sinh. Hoa Đà bắt chước tư thế của hổ, hươu, gấu, vượn và sếu, phát minh ra “Ngũ Cầm Hí” nổi tiếng thời đó.

Năm loại động vật có thói quen và cách hoạt động khác nhau. Bắt chước chúng là một sự kết hợp làm cho tất cả các khớp, cơ bắp của cơ thể được vận động một cách phù hợp nhất. Ngoài ra hít thở đúng cách để thúc đẩy và lưu thông khí huyết trong cơ thể.

Ông đã đem bộ “ngũ cầm hí” này truyền thụ cho các đệ tử, như: Ngô Phổ, Phàn A rèn luyện theo, họ đều sống lâu và khỏe mạnh.

Thuật dưỡng sinh của danh y Tôn Tư Mạc

Đại y học gia Tôn Tư Mạc nói: “Lương y trị bệnh, dùng thuốc khai thông; dùng châm cứu bài thuốc cứu chữa. Thánh nhân tế thế, dùng đạo đức điều hòa, dùng chính sự phụ trợ. Khiến hết thảy quy về Thiên lý chính Đạo”. Thế nên, bậc trí giả hiền nhân dưỡng sinh là dưỡng đức. Tức dưỡng tâm, dưỡng tính, đạt đến điều hòa và cộng hưởng cùng trời đất.

Thuật dưỡng sinh của danh y Tôn Tư Mạc
Đại y học gia Tôn Tư Mạc (ảnh: ebuy7.com).

Tôn Tư Mạc luôn lấy đức làm trọng trong thuật dưỡng sinh. Sau đây là một số những điều ông để lại cho thế nhân.

1, “Bính ngoại duyên” (Tiết chế cảm xúc đối với thần trí, tránh hao tâm tổn trí do những cảm xúc bên ngoài).

2, “Tùy thời mà dưỡng” (Theo mùa khác nhau mà dưỡng khí khác nhau).

3, “Ăn uống thanh đạm” (Thanh đạm là ẩm thực dưỡng sinh).

4, “Y phục, thực phẩm, dược liệu bảo kiện” (Ăn mặc và dùng dược liệu phù hợp).

5, “Dưỡng hình cường thể” (Hoạt động thích hợp).

6, “Đạo dẫn điều khí” (Xoa bóp đạo dẫn, nắn khớp điều khí).

7, “Thận trọng lời nói” (Nói nhiều thương khí).

8, “Tiết chế phòng sự” (Phòng sự quá độ sẽ sinh bệnh)

9, “Từ bỏ “ngũ nan” (Dưỡng sinh có năm việc khó: khó thoát khỏi danh lợi trói buộc, khó trừ đi hỉ nộ chi tình, khó gạt sang một bên mỹ nữ ca múa, khó từ bỏ đồ ăn ngon, suy nghĩ quá nhiều đến mức tinh khí tán loạn).

Thuật dưỡng sinh của danh y Cát Hồng

Cát Hồng, hiệu là “Bão Phác Tử”, là một học giả Đạo giáo thời Đông Tấn, là người luyện đan và cũng là một đại y học gia. Ông có ảnh hưởng rất sâu sắc cả trong lịch sử Đạo giáo và lịch sử y học Trung Quốc vào thời Đông Tấn.

Cát Hồng coi trọng và đưa sinh hoạt dưỡng sinh lên hàng đầu. Trong đó, tư tưởng “không thương không tổn” và “vừa phải” là hai điều cốt lõi trong thuật dưỡng sinh của ông.

Cát Hồng cho rằng cơ thể con người bị thương thì dễ, nuôi dưỡng thì khó. Ông áp dụng nguyên tắc: “Mọi sự không thể quá độ”, “ Mọi sự ở mức vừa phải” là chân lý dưỡng sinh. Dưới đây là những điều được áp dụng trong thuật dưỡng sinh của ông:

Nước bọt không nhổ ra xa, đi không bước nhanh, tai không cực thính, mắt không nhìn lâu, ngồi không quá lâu, không nằm đến mức mệt mỏi, trời lạnh thì mặc đủ ấm, trời nóng thì mặc cho thoáng.

Đừng đợi quá đói mới ăn, không ăn quá no, không đợi cực khát mới uống, đừng uống quá nhiều.

Dùng ngũ vị cần cân đối, vì chua nhiều tổn thương tỳ, đắng nhiều tổn phế, cay nhiều tổn gan, mặn nhiều hại tâm, ngọt nhiều thương thận, ngũ hành là nguyên lý tự nhiên.

Cát Hồng đã nhiều lần nhấn mạnh rằng, từ suy nghĩ, lời nói cho đến hành động, đều cần tuân theo tự nhiên, không thể nuông chiều, không thể quá mức.

Thuật dưỡng sinh của danh y Trương Trọng Cảnh

Trương Trọng Cảnh được người đời coi ông là một Thánh Y ở Trung Quốc vào thời Hán. Ông nổi tiếng với tác phẩm “Thương hàn tạp bệnh luận”. Cuốn sách đó mặc dù có một số điều bị thất truyền, tuy nhiên nó đã được các danh y các thời kỳ kết tập và được áp dụng cho đến ngày nay. Ông có thuyết rằng “nội dưỡng chính khí, ngoại trừ phong tà” là căn bản dưỡng sinh.

Trương Trọng Cảnh rất chú trọng vào việc sinh hoạt điều độ và các phương pháp tiết chế. Không hoang dâm vô độ, tâm không tạp niệm và giữ bình thản yên tĩnh. Ông cũng cho rằng, ăn uống hay tiếp xúc với hương vị đều là để dưỡng sinh. Nếu quá độ đều đem đến tổn hại cho thân thể con người. Các thế hệ sau này tóm tắt lý thuyết thực phẩm dưỡng sinh của ông, gọi là “nhiếp dưỡng”.

Thuật dưỡng sinh của danh y thời Trung Quốc cổ đại đã cho con người một sức khoẻ tráng kiện và kéo dài tuổi thọ với cuộc sống hạnh phúc và mãn nguyện.

Theo Vạn điều hay